مقتدی صدر انتخابات پارلمانی عراق را تحریم کرد

مقتدی صدر، رهبر جریان صدر در عراق، تصمیم به تحریم انتخابات پارلمانی فردا گرفته تا به طور همزمان چند هدف استراتژیک را دنبال کند.

او سیستم سیاسی فعلی عراق را کاملاً فاسد، فرقه‌ای و تحت سلطه گروه‌های مسلح می‌داند و معتقد است که شرکت در انتخابات، به معنای تأیید و مشروعیت‌بخشی به این ساختار ناکارآمد است.

صدر از سال ۲۰۲۲، پس از خروج ناگهانی نمایندگان جریان صدر (سائرون) از پارلمان (در ژوئن همان سال)، عملاً از قدرت اجرایی فاصله گرفته و حالا با تحریم انتخابات، می‌خواهد نشان دهد که راه اصلاح واقعی، نه از طریق صندوق رأی، بلکه از طریق فشار مردمی و افشای ناکارآمدی رقبا است.

این تحریم، ادامهٔ شکست پروژهٔ «اکثریت ملی» است که صدر در سال ۲۰۲۱ دنبال می‌کرد: او می‌خواست با کسب بیش از ۵۰ درصد کرسی‌های پارلمان، رقبای شیعی (چارچوب هماهنگی شیعی یا اطار التنسیقی) را کاملاً کنار بزند و حکومتی بدون نفوذ نظامیان طرفدار ایران تشکیل دهد.

اما سیستم سهمیه‌بندی قومی-فرقه‌ای عراق و اتحاد رقبا، این طرح را ناکام گذاشت. حالا صدر با تحریم، صدها هزار رأی هوادارانش را از صندوق‌ها دور می‌کند؛ این کار باعث کاهش مشارکت شیعیان، تضعیف انسجام داخلی چارچوب هماهنگی (مثلاً رقابت میان نوری مالکی و محمد شیاع السودانی) و در نهایت زیر سؤال بردن مشروعیت نتایج انتخابات می‌شود.

از سوی دیگر، صدر خود را به عنوان صدای اعتراض و گزینهٔ جایگزین معرفی می‌کند: او خواستار انحلال کامل شبه‌نظامیان، بازگرداندن حاکمیت به دولت مرکزی، قطع نفوذ خارجی (به ویژه ایران) و مبارزه با فساد است.

با این تحریم، او در موقعیت یک ناظر منتقد قرار می‌گیرد و می‌تواند در صورت بروز بحران اقتصادی، امنیتی یا خارجی (مثل تحریم‌های آمریکا یا تنش با اسرائیل)، با بسیج هوادارانش در خیابان، ادعا کند که «تنها راه نجات عراق، کنار گذاشتن چهره‌های کهنه و بازگشت به مردم است».

این استراتژی ریسک بالایی دارد و ممکن است پایگاه مردمی‌اش را تضعیف کند؛ اما صدر روی صبر بلندمدت و فروپاشی احتمالی رقبا حساب باز کرده است.