سه سناریو برای آینده روابط چین و آمریکا

نوذر شفیعی، دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران:

روابط چین و آمریکا در چهارچوب سه سناریو قابل‌ پیش‌بینی است: ۱. سناریوی اول که به آن «دام توسیدید» یا «تله توسیدید» می‌گویند. در این تله، اتفاقی که ممکن است در روابط چین و آمریکا رخ دهد، وقوع یک جنگ گرم است؛ ۲. دومین سناریو، سناریوی «تله چرچیل» یا «دام چرچیل» است. در این سناریو ممکن است روابط چین و آمریکا به سمت یک جنگ سرد حرکت کند؛ ۳. سومین سناریو، سناریوی «سیستم کنسرت» است. منظور از سیستم کنسرت، همکاری بین چین و آمریکا برای مدیریت امور جهان است.

به باور برخی، چون وقوع یک «جنگ گرم» بین چین و آمریکا «بسیار خطرناک» است، لذا ممکن است هیچ‌یک از دو کشور حاضر نباشند به سمت جنگ گرم بروند. همین دیدگاه معتقد است که در «سیستم کنسرت» نوعی «تقسیم قدرت» وجود دارد و آمریکا به‌هیچ‌عنوان حاضر نیست این سیستم را بپذیرد، چون پذیرش آن به معنی «افول قدرت آمریکا» است؛ بنابراین، سناریوی «وقوع جنگ سرد» محتمل‌تر است و شاید در آینده شاهد شکل‌گیری «جنگ سرد جدیدی» باشیم که معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی جهان نیز به‌شدت تحت‌تأثیر آن قرار گیرد.